Deze gebouwen en woningen komen in aanmerking voor inventarisatie en heffing betreffende leegstand en verkrotting:
- Ongeschikte en onbewoonbare woningen: een woning wordt ongeschikt/ onbewoonbaar verklaard op basis van een woningonderzoek.
- Verwaarloosde woningen: een gebouw is verwaarloosd als ze ernstige, zichtbare en storende gebreken of tekenen van verval vertoont aan de buitenzijde, vb. Loskomende gevelelementen, dichtgetimmerde gevelopeningen. Verwaarlozing wordt beoordeeld aan de hand van een technisch verslag.
- Leegstaande woningen: een woning staat leeg als ze gedurende 1 jaar niet bewoond is. Een gebouw staat leeg als gedurende 1 jaar meer dan de helft van de totale vloeroppervlakte niet gebruikt is.

Hoe wordt leegstand vastgesteld?
De vaststelling of een woning al dan niet leegstaat gebeurt aan de hand van een technisch verslag. In dit verslag staan indicatoren. Elke indicator komt overeen met een aantal punten. Van zodra een woning 18 of meer punten heeft en minstens één indicator in de hoogste categorie wordt de woning als leegstaand beschouwd en start de procedure.

Een gebouw is géén woning en wordt getaxeerd op leegstand aan de hand van een beschrijvend verslag (dus niet via punten). In dit verslag worden alle argumenten opgesomd die aanleiding geven tot het opstarten van de procedure.

Hoe verloopt de procedure?
Het technisch of beschrijvend verslag wordt gestuurd naar alle houders van een zakelijk recht van het pand (= woning of gebouw), samen met een administratieve akte waarin de leegstand wordt vastgesteld.

Je hebt dan uiterlijk vier maand de tijd om tegen deze akte en de vaststellingen een bezwaarschrift in te dienen. Het bezwaarschrift moet je per aangetekend schrijven indienen bij de inventarisbeheerder. Als je gehoord wil worden, moet je dit uitdrukkelijk vermelden in het bezwaarschrift.

Als de inventarisbeheerder je bezwaar verwerpt of als je geen bezwaar indient, dan ontvang je een registratieattest dat je formeel in kennis stelt dat je pand op de inventaris staat.

Tegen dit registratieattest kan je binnen de 30 dagen beroep aantekenen bij de inventarisbeheerder. Ook dit beroep moet je aangetekend versturen.

Welke zijn de gevolgen van een inventarisatie?
1. De inventarisatie heeft tot gevolg dat de houder van zakelijk recht in principe een heffing zal moeten betalen.

2. Bij verkoop van het geïnventariseerde pand geldt er een voorkooprecht ten gunste van de Sociale Huisvestingsmaatschappijen, de gemeente en eventueel het OCMW.
Let op als je het pand wil verkopen! De houders van een zakelijk recht moeten bij verkoop van het pand de koper ten laatste op de dag van de overdracht schriftelijk op de hoogte stellen van de inventarisatie. Als dit niet gebeurt, zal de eerstvolgende heffing toch moeten betaald worden door de verkoper. Een kopij van de koopovereenkomst stuur je naar de sectie Huisvesting van de dienst Stedelijke Ontwikkeling.

3. De inventarisbeheerder kan een pand schrappen zodra een houder van het zakelijk recht het bewijs levert dat de woning gedurende minstens 6 maanden opnieuw bewoond is, of dat meer dan de helft van de oppervlakte van het gebouw gedurende minstens 6 maanden opnieuw gebruikt is. Als houder van zakelijk recht moet je de dienst Stedelijke Ontwikkeling, sectie Huisvesting hiervan per aangetekende brief schriftelijk op de hoogte brengen.

Wanneer krijg je een vrijstelling of schorsing van de heffing?
Het is belangrijk te weten dat in de periode van vrijstelling of schorsing het pand toch geïnventariseerd blijft. Het betreft een tijdelijke vrijstelling of schorsing. Als eigenaar moet je een vrijstelling of schorsing zelf aanvragen.

1. Een vrijstelling wegens eigendomsoverdracht.(2 jaar)
Een vrijstelling geldt voor 2 jaar volgend op de datum van de eigendomsoverdracht. (voor uitzonderingen: zie wetgeving)

2. Schorsing voor renovatiewerken (in principe 4 jaar)
- Een geldige stedenbouwkundige vergunning voorleggen voor renovatiewerken aan de woning of het gebouw; of
- een ontvangstbewijs voorleggen waaruit blijkt dat een volledige aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning werd ingediend; of
- een gedetailleerd renovatieschema voorleggen, dat bestaat uit:
  - een overzicht van de werken die uitgevoerd (zullen) worden;
  - een plan van de woning of het gebouw, waarop de werken aangeduid zijn;
  - foto’s waardoor de huidige toestand van de woning of het gebouw kan aangetoond worden;
  - in voorkomend geval, het akkoord van de mede-eigenaars met de werken.
Een stedenbouwkundige vergunning voor sloop met vervangingsbouw staat gelijk met renovatie.

3. Een vrijstelling voor een gebouw en/of woning die te koop of te huur staat
Om voor deze vrijstelling in aanmerking te komen moet:
- het gebouw of de woning voldoen aan de veiligheids-, gezondheids- en kwaliteitseisen van de Vlaamse Wooncode,
- het gebouw of de woning tegen aanvaardbare marktvoorwaarden worden aangeboden (kan aangetoond worden aan de hand van een schattingsverslag door een expert).

4. Een vrijstelling wegens bewoning van enige woning.
Inschrijving in het bevolkingsregister is noodzakelijk.

5. Vrijstelling wegens bescherming als monument.

6. Vrijstelling wegens onteigening.

7. Vrijstelling wegens ramp.

naar boven