Het klimaat verandert, Vilvoorde ook!

Gepubliceerd op dinsdag 24 november 2020 14.30 u.
De Vilvoordse gemeenteraad keurde op maandag 23 november zijn klimaatplan goed. De stad wil de CO2-uitstoot tegen 2030 met 40% terugdringen ten opzichte van 2011 zoals de doelstellingen van het burgemeestersconvenant dat voorschrijven.

We vertrekken hiervoor van de mitigatiemaatregelen of reducerende maatregelen van het vorige klimaatplan die we projecteren tot 2030. Daarnaast komen er nog een aantal adaptatiemaatregelen bij die de stad moeten klaarstomen voor de klimaatveranderingen die op ons afkomen.

De wetenschappelijk onderbouwde maatregelen geven ons de leidraad op lange termijn en moeten zorgen voor acties en projecten die deze lange termijnvisie ondersteunen.

De voorbije 6 jaar is er al heel wat gebeurd op gebied van klimaatacties in Vilvoorde. Meer dan 50 acties waar burgers en bedrijven aan konden en nog steeds kunnen meedoen. Er zijn zichtbare acties zoals de Klimaatket, het mobiel energiehuis met renovatiebegeleiding of de mobipunten. Daarnaast zijn er ook veel onzichtbare acties, zoals de duurzaamheidscoach voor grote ruimtelijke ontwikkelingen, of de studies rond energietransitie.

In de periode tussen 2011 en 2018 tekende stad Vilvoorde een relatieve CO2-reductie op van 9% per inwoner. Deze relatieve reductie is dubbel zo groot vergeleken met Vlaanderen in dezelfde periode. Door de bevolkingsgroei van bijna 9% en daarmee zijn we de snelst groeiende stad van Vlaanderen, bedraagt de absolute CO2-emissiereductie amper 1,1% in de periode 2011-2018 ten opzichte van 0,8% reductie in Vlaanderen voor dezelfde periode.

Klimaatplan 2030


Het klimaatplan 2030 bestaat uit het klimaatbeleid 2025 en de langetermijnvisie 2030. Het klimaatbeleid 2025 zijn de concrete acties van de stad die gebudgeteerd en verankerd zijn in het meerjarenplan. De langetermijnvisie zijn de berekende maatregelen die de ambities voor 2030 vastleggen en die ons de juiste richting en prioriteiten tonen.

Het Vilvoords klimaatplan 2030 schiet uit de startblokken op 3 manieren:

  • Het klimaatbeleid 2025 met 4 gebudgetteerde concrete actieplannen voor de komende legislatuur waarin we naast onze faciliteringsrol ook zelf het goede voorbeeld willen geven door onze eigen organisatie te verduurzamen.
  • Met de bril van klimaat wordt voor alle beleidsdomeinen op zoek gegaan naar projecten en investeringen die niet alleen doen wat nodig is, maar die tegelijk onze stad duurzamer en klimaatbestendiger maken.
  • Met bedrijven, inwoners en verenigingen wordt lokaal en met de hulp van Europese initiatieven op zoek gegaan naar klimaatinitiatieven en –acties die dit plan kunnen versterken.

Die drie startblokken moeten ons toelaten een sterke start te nemen, in de eerste stap naar 2025 - de kern van dit klimaatplan. Door de samenwerking van de stad met alle lokale partners willen we naast de noodzakelijke opschaling ook klaar zijn om in 2025 nogmaals deze oefening te doen, wetende dat we willen landen met 40% CO2 reductie in 2030.

Pilootprojecten binnen en buiten de stadsgrenzen


Het klimaat stopt niet aan de stadsgrenzen en daarom willen we naast de samenwerking met onze buurgemeenten ook onze pioniersrol blijven spelen in ons klimaatnetwerk Futureproofed Cities. Met dit platform monitoren we niet alleen onze eigen acties en projecten maar leren we ook van andere klimaatsteden. Onze succesvolle klimaatprojecten zoals de klimaatket, onze renovatiecoaches en onze kwaliteits- en duurzaamheidskamer zijn ook een inspiratie voor andere steden en gemeenten binnen het netwerk.

Via ons Europees engagement als lid van Energy Cities en het Urbact project: Zero Carbon Cities met 6 andere Europese steden onder leiding van Manchester zetten we in op het betrekken van zoveel mogelijk lokale stakeholders. Net zoals bij ons is het betrekken van lokale doelgroepen in onze partnersteden een enorme uitdaging om de klimaatdoelstellingen te halen.

Leefbare en gezonde stad


Dit klimaatplan gaat veel breder dan enkel CO2-reductie. Het gaat over de leefbaarheid van de stad. Zo zal minder en elektrisch verkeer leiden tot minder uitlaatgassen, een aangenamere leefomgeving en een betere gezondheid. Een groene stadskern is aantrekkelijk en zal iedereen beter beschermen tegen hittegolven.

Dit plan is veel meer dan een klimaatplan. Het is een plan voor een aantrekkelijker, gezonder, verkeersveiliger – kortom beter – Vilvoorde. En daar zal iedereen van profiteren” aldus schepen voor duurzaamheid, toerisme, woonbeleid en digitalisering Tine Paredis.

Niettegenstaande de uitdagingen enorm blijven, stellen we met de jaren vast dat het Vilvoords klimaatbeleid steeds meer geïntegreerd raakt in alle beleidsdomeinen. Het is echter een doelbewuste keuze om één schepen – mevrouw Paredis – expliciet bevoegd te maken voor dit transversaal beleid dat iedereen aanbelangt. Zij zorgt ervoor dat het klimaat permanent hoog op de agenda staat”, aldus Hans Bonte, burgemeester

Onderfinanciering klimaatbeleid van steden en gemeenten


De inspanningen om de lange termijn maatregelen van het klimaatplan Vilvoorde 2030 te implementeren overstijgen de middelen en het vermogen van de Vilvoordse stadsorganisatie. Vandaag beschikt stad Vilvoorde voor de uitvoering van het klimaatbeleid 2025 over een operationeel budget van ca. 6-7 euro per burger per jaar. Daarnaast is er nog het investeringsbudget van de stad dat soms rechtstreeks (bijvoorbeeld energierenovatie van de stadsgebouwen) of onrechtstreeks (bijvoorbeeld aanleg fietspaden) impact hebben op de CO2-reductie in Vilvoorde. Die 7 euro per burger per jaar staat in schril contrast tegenover een onderbouwde schatting die zegt dat de stad een werkingsbudget van 100 euro per burger per jaar nodig heeft om investeringsbudgetten van 1 000 euro per burger per jaar te mobiliseren om op het transitiepad te komen richting 80-95% CO2-reductie tegen 2050.

Met een ambitieus en tegelijk haalbaar klimaatbeleid 2025 wil Vilvoorde de komende legislatuurperiode met de beschikbare middelen hard verder werken. Maar één ding is zeker, de stadsorganisatie kan dit niet alleen. De klimaatdoelstelling 2030 overstijgt het vermogen van elk individu, elk bedrijf, stadsdienst en zelfs van de stad als geheel. Samenwerken wordt dus het sleutelwoord tot succes. Met elke burger, ondernemer, overheid, vrijwilliger, verkozene, activist, ambtenaar en doelgroep moeten we samen aan de slag met dit klimaatplan 2030 als richtinggevend instrument.

Een adequate financiering en ondersteuning van de hogere overheden zal cruciaal zijn om deze ambities mee te helpen waarmaken. Met de slogan ‘Het klimaat verandert, Vilvoorde ook!’ maken we een vuist voor een leefbare, aangename en gezonde stad”, vat schepen Paredis samen.