Stadsbestuur geeft voorwaardelijk positief advies voor gascentrale Engie/Electrabel

Gepubliceerd op woensdag 24 maart 2021 10 u.
Gevolgen stikstofarrest voor plannen nog onduidelijk.

Op 23 maart ten laatste moesten stad Vilvoorde en gemeente Grimbergen hun advies verlenen op de vergunningsaanvraag voor een nieuwe gascentrale van Engie/Electrabel. Aangezien het terrein op beide gemeentes ligt, zal de provincie Vlaams-Brabant uiteindelijk beslissen over de vergunning.

De gascentrale werd in 2020 gekocht door Engie (een terugkoop want de centrale was tot 2009 jarenlang in handen van Electrabel) om een nieuwe, moderne stoom- en gascentrale (STEG) te bouwen. De aankoop kwam er op het moment dat stad Vilvoorde het startschot gaf voor een nieuwe ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) voor het gebied Asiat-Darse – inclusief de voormalige legerkazerne Asiat. De stad wil dit gebied een nieuwe invulling geven en de open ruimte en natuur beschermen tegen verdere ontwikkeling. Ook voor de lokale zeilclub, waterskiclub en Brusselse zeescouts is dit een belangrijk proces om hun basis juridisch te verankeren. Volgens het gewestplan zijn dit immers allemaal industriegronden die wachten op ontwikkeling.

Door die RUP-procedure was er van bij het begin intensief overleg tussen stad en Engie/Electrabel om te zien of hun plannen voor een nieuwe elektriciteitscentrale compatibel zijn met het RUP. Het RUP in opmaak voorziet dat de historische energiesite ingezet wordt voor duurzame energiewinning. Schepen voor duurzaamheid, toerisme, woonbeleid en digitalisering Tine Paredis vertelt hierover: “Als er voor het globaal energieverhaal gascentrales nodig zijn dan doe je dit best op sites waar dit reeds het geval is. Op die manier “recycleren” we infrastructuur van de oude gascentrale en verkleinen we de impact.”

Verzoenbaar met klimaatambitie van de stad


De stad wil tegen 2050 klimaatneutraal zijn en dus zo snel mogelijk afstappen van fossiele brandstoffen (één van de grote oorzaken van een versterkt broeikaseffect en opwarming van de aarde). Hoewel CO2 zelf niet schadelijk is voor de gezondheid, moeten de stoffen die bij de verbranding van gas wel schadelijk zijn voldoen aan strenge milieu- en gezondheidsnormen.

De eventuele komst van de gascentrale is voor ons een overgangsmaatregel waarbij op termijn andere alternatieve energiebronnen continu verder onderzocht worden. De energiecentrale kan zo een schakel zijn binnen de energietransitie. Het is dus essentieel dat de centrale van in het begin gemaakt is om, wanneer dat kan, over te schakelen naar een niet-fossiele brandstof zoals CO2-neutraal synthetisch gas of waterstof. In haar advies vraagt de stad om op relatief korte termijn een stappenplan te maken hiervoor”, aldus schepen voor duurzaamheid, toerisme, woonbeleid en digitalisering Tine Paredis.

Engie/Electrabel wil een zeer energiezuinige en energie-efficiënte centrale uitbouwen. Zo kan er onderzocht worden om de restwarmte van de elektriciteitsproductie te recupereren en een warmtenet aan te leggen. De stad kijkt, indien de centrale er zou komen, ook naar Engie/Electrabel als belangrijke partner in de zoektocht naar andere innovatieve en duurzame energieproductie voor Asiat-Darse.

Wat met de milieu-impact?


In voorbereiding op het advies werd nauw toegezien op de mogelijke milieueffecten, zowel voor de luchtkwaliteit als voor natuur en biodiversiteit. Schepen voor mobiliteit, ruimtelijke ordening, milieu en natuur Barbara de Bakker: “Op het terrein van Engie-Electrabel is nog wel wat open ruimte. Een biodiversiteitsstudie wees uit dat er waardevolle delen zijn. De nieuwe centrale schuift op naar de achterzijde van het perceel wat het spontaan gegroeide bos de meeste kansen biedt, vooral met de waardevolle rietkraag. De Darse is een waardevolle stapsteen voor de natuur in de Vlaamse Rand, vooral voor heel wat vogelsoorten. De stad strijdt al lang om dit stukje natuur te vrijwaren.

In de bijzondere voorwaarden stelt de stad een aantal randvoorwaarden die de milieueffecten nog verder kan reduceren, zo worden er bijvoorbeeld bijkomende maatregelen gevraagd om de geluidshinder maximaal te reduceren, dit zowel voor de omwonenden als voor de lokale fauna.

Stikstofarrest


Het Agentschap Natuur en Bos (ANB) bracht op 26 februari een voorwaardelijk gunstig advies uit, inclusief een beoordeling van de stikstofemissies. Het stikstofarrest van 28 februari zorgt hier echter voor een impasse: de natuurgebieden liggen verspreid over het land, dicht bij de plekken waar we leven en ondernemen. Als we enkel kijken naar stikstofdepositie is het aandeel van landbouw en verkeer de allerbelangrijkste (74% en 17%) oorzaak. De industrie, inclusief alle types energieproductie, draagt 4% bij. Zoals vele steden en gemeenten, kijkt ook het stadsbestuur naar minister van Leefmilieu Zuhal Demir voor duidelijkheid.

De cruciale vraag is dus wat Dorent-Nelebroek nog kan verdragen; de stad vraagt dan ook om een herevaluatie van de stikstofdepositie in het Dorent-Nelebroek, getoetst aan het stikstofarrest.